تبلیغات
تکنولوژی آموزشی

تکنولوژی آموزشی

تبلیغات

"آشنایی با برخی از اصطلاحات توصیفی علوم تربیتی"

نویسنده: مریم خسرویان شنبه 25 خرداد 1392 دسته بندی : آموزشی ,

 

- علوم کاربردی     applied sciences

 

در این گونه علوم، محقق تلاش می کند تا پاسخهای منطقی واصولی نسبت به مسائل ضروری و اساسی برای جامعه بشری پیدا کند. لذا همواره بدنبال نتایج مفید است، پژوهشگر علوم کاربردی بدنبال یافتن راه حل  برای سئوالات است که پاسخ به آنها    می تواند مشکلی را از بشر حل نماید. به این ترتیب عمده اختراعات و ابداعات ناشی از نتایج علوم کاربردی است؛ همین طور شیوه ها و روشهای علمی که برای اداره کلاس و تربیت دانش آموزان ارائه می شود، همگی حاصل علم کاربردی است.

 

به ادامه مطلب رجوع کنید ...


طبقه بندی بلوم      Blooms taxonomy

یکی از معروفترین طبقه بندی اهداف آموزشی به وسیله بنیامین بلوم (Benjamin,Bloom) و همکاران اوست. در این طبقه بندی اهداف آموزشی در سه حیطه شناختی، عاطفی و روانی- حرکتی قرار می گیرند.

که محتوای مربوط به آنها عمدتاً جنبه نظری داشته و یادگیری آنها مستلزم فعالیتهای صرف ذهنی و عقلانی است نظیر محتواهای مربوط به دروس ریاضی، تاریخ، ادبیات و نظایر آنها . حیطه عاطفی مربوط به اهدافی می شود که محتوای مربوط به آنها جنبه ایجاد و یا تغییر نگرش، طرز فکر و به طور کلی ارزشها را دارد نظیر درس مربوط به بینش دینی، اخلاق و قسمت های عمده ای به بینش دینی ، اخلاق و قسمت های عمده ای از دانش اجتماعی و سرانجام محتوای مربوط به حیطه روانی- حرکتی اختصاص به آموزش مهارتها را پیدا می کند.

بارش مغزی ، سیال سازی ذهن          brain storming

معمولی ترین رویکرد گروهی برای حل مسئله به صورت خلاق احتمالاً روش بارش مغزی الکس آزبورن (Alex Osborn) است. گروههای بارش مغزی شامل تعداد کمی از افراد خاص هرچند عقیده بیخود را که به ذهنشان می رسد ذکر کنند وعقاید افراد دیگر را به آزادی عوض کنند. به عبارت دیگر پرورش دهندگان خلاقیّت در جهت فراهم آوردن امکانات مختلف برای حل مسئله از روشهای گوناگون از جمله روش «بارش مغزی» استفاده می کنند. در این روش به شرکت کنندگان فرصت داده می شود تا در جوی آرام و عاری از هر نوع تهدید و اضطراب، به طور عمیق فکر کنند و پس از در نظر گرفتن ابعاد مختلف یک موضوع یا مسئله، جواب یا نظر خود را آزادانه و دور از هر نوع قضاوت مطرح ساند. به این ترتیب گروه ارائه پیشنهادهای عجیب وغیرمعمولی را مورد تشویق قرار میدهد. این پیشنهادها مورد تحلیل، ترکیب و ارزشیابی قرار می گیرند. درنتیجه از آنچه که در ابتدا شاید بیش از یک نظر نپخته وگنگ نبود ممکن است راه حلی  بی نظیر وعملی شکل گیرد.

 

ارتباط           communication

- فرایند انتقال پیام از فرستنده به گیرنده مشروط برآنکه محتوای مورد انتقال از فرستنده به گیرنده منتقل شود و بالعکس.

 

آموزش و پرورش تطبیقی      comparative education

 

- مطالعه مقایسه ای تئوری و عمل آموزش و پرورش در کشورهای مختلف به منظور به دست آوردن شناخت عمیق و وسیع از مسائل و مشکلات تربیتی در جهان است.

- به منظور از آموزش و پرورش تطبیقی، کاربرد فنون مقایسه برای مطالعه جنبه های مشخصی از مسائل تربیتی است.

تکنولوژی آموزشی  educational technology

 

- پروفسور جیمز براون (James Brown) عقیده دارد که «تکنولوژی آموزشی عبارت است از روش سیستماتیک که در طراحی آموزشی به کار می رود و یا آن را روش منظم (systematic) طراحی (designing) اجرا (carrying) و ارزیابی (evalvation) کل فرایند تدریس و یادگیری با استفاده از هدفهای بخصوص و بهره گیری از یافته های پژوهش در روان شناسی و ارتباط انسانی و به کارگیری ترکیبی از منابع انسانی و غیرانسانی به منظور ایجاد یادگیری مؤثر و پایدارتر تعریف کنیم.»

-  تکنولوژی آموزشی دانش کاربردیی است که فرصتهای چالش انگیز متفاوتی برای طراحی، که فرصتهای چالش انگیز متفاوتی برای طراحی، تولید و مدیریت برنامه های آموزشی و پرورشی فراهم      می آورد.

- تکنولوژی آموزشی عبارت است از تکامل (تحقیق، طراحی، تولید، ارزشیابی، تدارک و به کار گرفتن) عوامل نظام آموزشی (پیام، افراد، مواد، وسائل، روشها و محیط عمل) و مدیریت این تکامل (سازمان و افراد) به طریقی سیستماتیک برای حل مسائل آموزشی

- تکنولوژی آموزشی «کاربستن روالی سیستماتیک برای طراحی ، اجرا و ارزشیابی کلی فراگرد یادگیری و فرادهی با توجه به هدفهای مشخص است. تکنولوژی آموزشی ترکیبی از منابع انسانی وغیر انسانی را به منظور برقراری آموزشی مؤثر لازم میداند.

- تکنولوژی آموزشی حاصل همبستگی بین دو فراگرد برنامه ریزی و تکنولوژی تدریس است، که با بهره گیری از آن می توان برنامه های آموزشی را به تدریج درقالب طرحهای آموزشی دقیق و به دست آوردن یک نتیجه مطلوب و قابل تکرار پیاده کرد.

- تکنولوژی آموزشی به مفهوم جدید آن طراحی سیستماتیک کل فرآیند آموزشی است.

تحلیل محتوا      content analysis

- یک فن تحقیقی است که می کوشد محتویات آشکار ارتباط را به صورت عینی، نظامدار و کمّی توصیف نماید.

- یک روش علمی است، برای ارزشیابی و تشریح عینی ومنظم پیامهای آموزشی. تجزیه و تحلیل محتوا حداقل باید دارای چهار خصلت زیر باشد 1- عینی بودن   2- منظم بودن   3- آشکار بودن  4- مقداری بودن (کمّی بودن)- تحلیل محتوا، کنکاش علمی در شناخت محتوای پیامهاست. جانیس (Janis,I) سه نوع تحلیل محتوا را از یکدیگر متمایز می سازد.

1- عملی (progmtical) که علائم را با توجه به علل وجود آنان طبقه بندی می کنند.

2- معنایی (semantical) که علائم را با توجه به علل وجودی آنان طبقه بندی می کنند.

3- علامت – حامل (sign-vehicle) که محتوا را برحسب ویژگیهای روانی- مادی علائم طبقه بندی       می کنند. مثلاً شمارش دفعاتی که یک نام در متنی تکرار شده است.

تحلیل محتوا، از دیدگاهی همانند پرسش از محتوای یک پیام است ودارای مراحلی بدین قرار است:

1- تعیین هدف و تحدی آن، در آغاز باید دید موضوع مورد تحلیل چیست ، از چه دیدگاهی مورد تحلیل قرار می گیرد، هدف از تحلیل آن چیست؟

2- تعیین جامعه آماری: به عنوان مثال ، چنانچه موضوع تحلیل، محتوای سرودهاست. باید دید کدام نوع سرود، به چه زبانی، درکدام محدودۀ زمانی و… مورد تحلیل قرار   می گیرند.

3- تعیین گروه نمونه (چنانچه امکان مطالعه کل جامعه آماری یعنی تمام سرودها موردنظر نباشد)

4- تعیین پرسشنامه که اصطلاحاً پرسشنامه معکوس (inserve guestionnaire) خوانده می شود، چه، در تحقیقات دیگر، پرسشگر با طرح سئوالات ویادداشت پاسخها پژوهش را به انجام می رساند، لیک در تحلیل محتوا، پاسخها موجودند و دردسترس ، فقط با پرسشنامه بیرون آورده می شوند.

5- جمع آوری اطلاعات

6- تجزیه و تحلیل داده ها و نگارش نهایی اثر تحقیقاتی

اعتبار محتوا    content validity

اعتبار محتوا آن است که آزمون درعمل تا چه اندازه صفاتی را که برای اندازه گیری آنها طرح ریزی شده ست اندازه می گیرد یا به طور اخص به آن صفات مربوط می شود. اعتبار محتوا نشان دهندۀ نمونه هایی از مجموعه دانش ها، نگرشها و مهارتهایی است که انتظار می رود دانش آموز برآنها تسلط داشته باشد.

اعتبار محتوا بر بررسی دقیق کتابهای درسی دوره ها و رشته های تحصیلی ، فهرست عناوین دوره ها و رشته های تحصیلی ، فهرست عناوین و مطالب وهدفهای این دروس و قضاوت متخصصان موضوعی استوار است.

اعتبار محتوا که مختص امتحانات پیشرفت تحصیلی است حاکی از این است که محتوای آزمون باید شامل یک نمونه دقیق از محتوای برنامه درسی وهدفهای آموزشی باشد. اگر معلم درس تاریخ بخواهد برای درس خود یک آزمون پیشرفت تحصیلی معتبر بسازد، آزمون او باید در برگیرنده نمونه ای درست ودقیق از مطالبی که به دانش آموزان آموزش داده است، باشد در ضمن این آزمون نباید چیزی خارج از محتوا و هدفهای درس تاریخ این معلم را اندازه گیری کند. برای بررسی اعتبار محتوا یک آزمون پیشرفت تحصیلی باید سئوالهای ان در ارتباط با محتوای درس وهدفهای آموزشی مورد بررسی قرار باشد.

تفکر همگرا   convergent thinking

 - به کار بردن افکار یا اطلاعات برای به دست آوردن یک پاسخ تنها و درست به یک مساله یا مشکل.

- نوعی تفکر که مشخص است باترکیب یا ادغام اطلاعات و معلومات متمرکز بر راه حل مسأله ای خاص. چنین تفکری غالباً با مشکل گشایی همراه است، بخصوص مشکلاتی که یک راه حل بیشتر دارد.

تفکرهمگرا دربرنامه ریزی درسی     convergent thinking (in curriculum planning)

برنامه ریزی درسی در برخی از کشورهای برپایه تفکر همگرا بنا شده است. به این معنی که برنامه ها مشحون از مطالب از پیش مشخص شده است. تفکر همگرا تفکری است قالبی یعنی برنامه های تفصیلی درسی از پیش تعیین شده که فراگرفتن آنها برای شاگردان حتمی و بی چون وچراست. دریادگیری همگرا مطالب عملی به همان صورت که  تدریس می شود باید به هما صورت به معلم پس داده شود. مسائل ریاضی باید از راههای مشخص انجام شود و تغییر در آن جایز نیست. در صورتی که یادگیری در انسان روندی پیچیده دارد ذهن ما مسائل را از راههای مختلف درمی یابد و برای کشف مجهولات ، فقط یک راه وجود ندارد. در آموزش و پرورش صحیح باید به شاگرد فرصت داده شود که از همه استعدادهای ذهنی خود برای دریافت مطالب مورد بررسی استفاده کند.

تفکر خلاق        creative thinking

- اندیشه ای که ثمرها نتایج سازنده و تازه در برداشته باشد.

- تفکر خلاق به آن نوع فعالیت فکری که گفته می شود که به حل مشکلات و مسائل سخت و حل نشده می پردازد، و یا برای مسائل حل نشده گذشته راه حلهایی جدید کشف می کند. این گونه، تفکر، معمولاً به ابداع و اختراع منجر می شود، خلاقیتهای علمی، هنری، صنعتی، کشاورزی و داشتن بینشهای نو درمسائل سیاسی، اقتصادی و اجتماعی همگی نتیجه این نوع تفکر می باشند.

مدرک گرایی   credentialism

افزایش پایین ترین سطح آموزش مورد نیاز برای داخل شدن در یک رشته، یا کار، به عبارت دیگر، گرایشی است در جامعه که به موجب آن، افراد صرفاً برای احراز مناصب، مقامات و یا موقعیتهای شغلی خاص دنبال تحصیل و کسب مدرک می روند، جامعه مدرک گرا و عنوان پسند به دارندگان مدارک تحصیلی دانشگاهی توجه دارد ولی از قدر و اهمیّت افراد با تجربه و کاردان غافل است، در مدرک گرایی نه تنها جریان  آموزش و تحصیل به انحراف کشیده می شود، بلکه صلاحیتهایی هم که مورد نظر قرار      می گیرد یا کسب میشود، امکان دارد ربط یا مناسبت خیلی کمی با خبرگیهایی داشته باشد که عملاً در مشاغل گوناگون به کار می آیند.

تهاجم فرهنگی  cultural invasion

یعنی اعمال قدرت به منظور اشاعه ارزشهای فرهنگی امپریالیسم در میان ملل جهان سوم و خفه کردن فرهنگ این ملت هاست. برنامه های تلویزیونی و ماهواره ای از جمله مهمترین وسایل رسیدن به هدفهای امپریالیسم فرهنگی است. تهاجم فرهنگی از طریق این رسانه ها معمولاً به منظور تضعیف باورهای دینی، تضعیف تعهد اخلاقی و تشویق بی بندوباری، تضعیف نهاد خانواده و تضعیف شئون اجتماعی، سیاسی و اقتصادی صورت می گیرد.

- زمانی که جریان تبادل فرهنگی، یک جانبه، تحمیلی وتصنعی شود به آن تهاجم فرهنگی گویند. تهاجم فرهنگی هنگامی که موفق شود، به صورت استعمار فرهنگی در می آید.

عقب ماندگی فرهنگی، پس افتادگی فرهنگی      cultural lag

 به آهنگ کند تغییر در اندیشه های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی در عرصه عمل، درقیاس با رشد سریع اختراعات وشیوه های فنی عصر جدید گفته می شود.

هنجارهای فرهنگی         cultural norms

معیارهایی که درجامعه ای خاص پذیرفته شده است. اصول و موازینی که مناسب یا نامناسب بودن رفتار افراد را مشخص می کند.

نظریه نسبیت فرهنگی      cultural relativism, theory

نظریه ای مبنی بر این که پدیده ها را نمی توان مورد ارزیابی، تفسیر یا قضاوت قرار داد، مگر این که آنها را در فرهنگی که از آن برخاسته اند مطالعه نمود.

انقلاب فرهنگی  cultural revolution

تغییر حیات معنوی جامعه در جهت منافع مردم یا مرحله کاملی ازدگرگونی اساسی در زمینۀ گسترش فرهنگ توده های مردم است که موارد زیر را در بر می گیرد: 1- آموزش عمومی دبستانی و دبیرستانی وبسط شبکه مدارس ابتدایی و متوسطه و عالی  2- محو کامل بی سوادی 3 – رشد علم و فن وهنر و مؤسسات مربوط به آن (مثل دانشگاهها، فرهنگستانها، موزه ها)  4- بسط و گسترش فرهنگ و هنر مردم  5- بسط و گسترش فرهنگ جسمانی (ورزش)  6- توجه به بهبود شرایط تربیتی انسانی در خانواده، مدرسه محل کار و محیط اجتماعی  7- محو حالت عقب ماندگی فرهنگی بعضی از مناطق کشور نسبت به مناطق دیگر با یک قشر از جامعه نسبت به قشر دیگر 8- جذب و به ثمر رساندن میراث فرهنگی گذشته    9- تجزیه و تحلیل فرهنگهای خارجی و دفع عناصر زیانبخش آنها برای رهایی از امپریالیسم فرهنگی.

فرهنگ            culture

در زبان فارسی، «فرهنگ» معانی مختلفی دارد که از مهمترین آنها ادب (نفس) و تربیت و دانش، مجموعه  آداب و رسوم و مجموعه علوم ومعارف وهنرهای یک قوم یا اقوام است. فرهن به معنی مجموعه آداب و رسوم و معارف و هنرهای یک قوم یا اقوام، موضوع یکی از علوم اجتماعی یعنی اتنولوژی (مردم شناسی= قوم شناسی) است.

تایلر(Tylor) فرهنگ را چنین تعریف می کند « مجموعه پیچیده ای است که شامل برجامعه حاکم است ومورد پذیرش اعضای آن نیز می باشد.

- زمانی که این واژه (یعنی فرهنگ )، بالاخص در مورد انسان به کار می رود، میزان آموزش و پرورش و یا میزان توجه به پرورش اندیشه و انتقالات فکری را می سازند.

تام و نبل (tome venable) سه قسمت مهم فرهنگ را  1- ابزار و تکنیک یا روش 2- آنچه مردم یک جامعه بدان اعتقاد دارند و عده ای هم عناصریک فرهنگ را به سه گروه 1- عناصر عمومی (commen element)  2- عناصر تخصصی (professional elements)  3- عناصر اختراعی، تقسیم کرده اند

از وظایف مدرسه در مقابل فرهنگ می توان به   1- فهم میراث فرهنگی 2- ارزش سنجی میراث فرهنگی  3- توسعه و پیشرفت میراث فرهنگی، اشاره کرد. واردن (Warden) در کتاب خود برای فرهگ سه ملاک اختراع، ارتباط وعدالت اجتماعی را پیشنهاد می کند.

برنامه ریزی درسی   curriculum planning

 رشته برنامه درسی از جنبه نظری به دو خانواده بزرگ یعنی برنامه ریزی درسی و طراحی برنامه درسی تقسیم می شود. درقسمت برنامه ریزی درسی چگونگی کاربرد و اجرای عناصر برنامه درسی بیان       می شود. و تمرکز بر مراحل و روش کار می باشد

تحلیل آموزشی         educational analysis

 فرآیندی است که از طریق آن می توان هدف کلی آموزش را به اهداف کوچکتر (اهداف جزئی، وهدفهای رفتاری) تقسیم نمود. به عبارت دیگر تحلیل آموزشی، فرایندی است که از طریق آن هدف نهایی آموزش به وظایف یا اعمالی که شاگرد باید انجام دهد، یا معلومات و مهارتهایی که پس از اجرای اموزش باید کسب نماید تقسیم می گردد.

روانشاس تربیتی   educational psychologist

 روان شناس تربیتی، یک معلم حرفه ای با تجربه و واجد شرایطی است که تحصیلاتی در روانشناسی و مدارک دانشگاهی در رشته روانشناسی تربیتی دارد. روان شناس تربیتی رشد جسمی، اجتماعی، عاطفی وهوشی کودکان وجوانان را مورد مطالعه قرار می دهند.

روان شناسان تربیتی، علاوه بر این فعالیتها، مسوؤلیت ارزیابی های که به تصمیم گیری در برنامه آموزش کودکان با نیازهای ویژه می شود نیز فعالیت دارند. روانشناسان تربیتی همکاری نزدیکی با معلمان و والدین دارند و در مورد برنامه ای مناسب برای مواجه با رفتارهای نامطلوب با آنها مشاوره   می کنند.

روان شناسی تربیتی (پرورشی)       educational psychology

 - عبارت است از شناسایی و کشف اصول و قوانین و مفاهیم مربوط به یادگیری آدمی و به کاربردن آن در امر آموزش و تدریس. دسته دیگر از روان شناسان تربیتی قلمرو و روان شناسی را وسیع تر دانسته و علاوه بر پدیده یادگیری سایر جنبه های روانی و تربیتی را نیز در حیطنه روان شناسی تربیتی داخل     می کنند و روان شناسی تربیتی را عبارت از کاربرد اصول و قوانین روان شناسی درامر تعلیم و تربیت تلقی می کنند.

مدل عمومی تدریس     General teaching model

معروفترین الگو برای تدریس، الگوی عمومی تدریس است. این الگو نخستین بار توسط رابرت گلیزر (Rabert Glazer) مطرح گردید و بعدها کسان دیگری از جمله راجز (Rojer Robinson) در سال 1971 تغییراتی در آن به وجود آوردند. این الگو درعین سادگی، فرایند تدریس را به خوبی توصیف می کند، و به معلم در سازمان دادن فرایند تدریس کمک می نماید. در الگوی عمومی تدریس، فرایند تدریس را می توان به پنج مرحله به شرح زیر تقسیم کرد:

1- تعیین هدفهای تدریس و هدفهای رفتاری

2- تعیین رفتار ورودی و ارزشیابی تشخیصی

3- سازماندهی شرایط و موقعیت آموزشی

5- ارزشیابی و سنجش عملکرد

مفروضات تئوری y درباره طبیعت انسان عبارت است از:

الف) اگر شرایط مطلوب باشد کار مثل بازی طبیعی است  ب) برای نیل به هدفهای سازمان کنترل به وسیله خویشتن غالباً ضروری است  ج) قابلیت برای خلاقیّت در حل مشکلات سازمانی به طور نامحدود بین همه مردم توزیع شده است  د) انگیزش در سطح اجتماعی، احترام و خود یابی و نیز سطوح فیزیولوژیکی وتأمین ایجاد می گردد  هـ) مردم اگر به طور مقتضی انگیزش داشته باشند می توانند در کار خود خلاّق و خود رهبر باشند.

                                             




برچسب ها : علوم کاربردی - طبقه بندی بلوم - بارش مغزی - ارتباط - اموزش و پرورش تطبیقی -تکنولوژی آموزشی - تحلیل محتوا -اعتبار محتوا - تفکر همگرا -تفکر خلاق - مدرک گرایی - تهاجم فرهنگی - عقب ماندگی فرهنگی - انقلاب فرهنگی - فرهنگ - برنامه ریزی درسی - تحلیل آموزشی -روان شناسی تربیتی -مدل عمومی تدریس ,

ادامه مطلب ... نظرات :


نظرسنجی

شما تا چه اندازه از رشته تکنولوژی آموزشی اطلاع دارید؟


آمار بازدید

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :

    بروزرسانی :

درباره ما

این وبلاگ به منظور معرفی رشته تکنولوژی آموزشی و با هدف توسعه ی این رشته مفید توسط دانشجویان تکنولوژی آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی سبزوار ایجاد شده است .



تبلیغات
.CopyRight © 2010 - 2011 edutechnology Group , All Rights Reserved ©